Font Size

SCREEN

Profile

Menu Style

Cpanel

ROŚLINY PRZYPRAWOWE

Marta Gil-Barańska

Czas wiosny i lata to okres intensywnych prac w ogródkach przydomowych. Siejemy i sadzimy warzywa i rośliny ozdobne. Może warto też pomyśleć o urozmaiceniu i uprawie roślin przyprawowych.

Lubczyk ogrodowy

Bardzo ciekawą rośliną w warzywniaku może być lubczyk ogrodowy, którego wspaniały aromat poprawi walory smakowe przyrządzanych potraw, zwłaszcza zup. Jest to silnie rosnąca bylina wytwarzająca podziemne kłącze, osiągająca nawet 2 m wysokości. Najlepiej rośnie na ciepłych,
słonecznych stanowiskach, choć poradzi sobie także w miejscach półcienistych oraz w cieniu. Najlepsze dla lubczyku są gleby lżejsze,
przepuszczalne, dobrze uprawione i spulchnione, niezbyt zwięzłe i żyzne, o dużej zawartości składników pokarmowych, zwłaszcza wapnia i próchnicy. Nasiona lubczyku wysiewa się bezpośrednio do gruntu, tuż po ich zbiorze – w sierpniu lub późną jesienią przed nastaniem mrozów (w październiku) na głębokość 2, 3 cm. Nasiona można siać w podanych terminach także na rozsadniku – wtedy młode rośliny wysiane w sierpniu sadzimy na miejsce stałe wczesną wiosną, a te z siewu późnojesiennego – latem. Rośliny należy systematycznie podlewać i nawozić oraz spulchniać i odchwaszczać ziemię wokół nich. Świeże pędy lubczyku ścina się systematycznie przez cały okres wegetacji. Należy je zbierać w suche, słoneczne dni w godzinach popołudniowych, bo wtedy rośliny zawierają najwięcej olejków eterycznych i są najbardziej aromatyczne.

Majeranek
Majeranek jest „kuzynem” oregano, pochodzi z regionów Morza Śródziemnego i jest powszechnie stosowaną przyprawą w wielu częściach Europy. Na Bliskim Wschodzie nazywany jest: „za’tar” i często mylony jest właśnie z oregano. Uprawiany jest także w Stanach Zjednoczonych, Anglii, Europie Środkowej Indiach. Majeranek zawiera od 0,3% do 1% olejku eterycznego, a także wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód oraz witaminę A, witaminę C, niacynę. Majeranek uprawia się z siewu bezpośrednio do gleby lub poprzez sadzenie kęp.
Nie należy siać nasion zbyt głęboko, gdyż są bardzo małe, można posiać kilka nasionek w jednym otworze i zasypać trochę ziemią. Rośliny nie
tolerują dużych mrozów, dobrze rosną na słonecznych i wilgotnych miejscach, na glebach o pH pomiędzy 6,7 a 7,0. Przez pierwszy miesiąc po
siewie dobrze jest nawadniać rośliny. Jest to roślina wolnorosnąca, więc dobrym pomysłem jest rozpoczęcie uprawy majeranku od przesadzenia kępki roślin z innego miejsca. Majeranek osiąga rozmiary około 30 cm. Należy przyciąć roślinę zanim zakwitnie i nawozić ją później zbalansowanym, płynnym nawozem. W Polsce należy zacząć przycinanie późną wiosną lub w trakcie lata, by zimą móc przechowywać majeranek w doniczkach, w pomieszczeniach zamkniętych. Rozrośnięte kępy majeranku można swobodnie dzielić do przesadzania i założenia nowej kolonii wiosną lub jesienią. Liście majeranku można zbierać w miarę potrzeb już od 4 do 6 tygodnia po posadzeniu. Majeranek jest bardzo użytecznym ziołem, gdyż zachowuje swój smak nawet po pełnym zasuszeniu. By wysuszyć majeranek należy zebrać liście po pojawieniu się pęczków kwiatów, ale przed otwarciem samego kwiatu. Należy zebrać co najwyżej 1/3 wszystkich liści w pojedynczym zbiorze. Kiedy liście wyschną, należy oddzielić je od łodygi. Ponowny zbiór należy rozpocząć, kiedy pączki kwiatów pojawią się ponownie, później w tym samym sezonie.

Oregano
Oregano to powszechnie używana nazwa rośliny, pełna nazwa botaniczna:
lebiodka pospolita (Origanum vulgare). Roślina ta jest wieloletnia i należy do rodziny wargowych. Nasionka należy wysiewać w ciepłą glebę
późną wiosną lub nawet na początku lata. Oregano jest dość mrozoodporne, wytrzymuje do –20°C, a nawet poniżej, choć warto zwrócić uwagę na
wymagania konkretnej odmiany oregano. Niektóre są znacznie mniej odporne, wytrzymują tylko –5°C i takie w ogrodzie nie przetrwają wielu
lat. Rośliny lubią stanowiska suche, kamieniste i słoneczne i nie wymagają częstego podlewania. Oregano po dwóch latach uprawy osiąga
rozmiary 20-45 cm wysokości i 20-30 cm szerokości. Zbiór rozpoczynamy na początku kwitnienia. Zrywamy małe gałązki świeżych liści, unikamy zaś większych, grubszych łodyg. Gdy oregano jest w pełni rozkwitu, warto zebrać łodygi i liście w celu ich ususzenia, ponieważ smak zioła jest wówczas najbardziej aromatyczny. Zerwane łodygi wiążemy w pęki i wieszamy do wysuszenia w ciepłym, suchym i ocienionym miejscu (nie należy suszyć na słońcu), a ususzone liście umieszczamy w szczelnie zamkniętym pojemniku.

Tymianek
Tymianek najczęściej rozmnaża się przez nasiona wysiewane wprost do gruntu od kwietnia do maja. Odległość między rzędami powinna wynosić 40
cm, a głębokość siewu 0,5-1 cm. Najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym po wschodach jest odchwaszczanie i spulchnianie gleby. Podlewanie
wykonuje się w czasie długo utrzymującej się bezdeszczowej pogody. Przed nadejściem zimy rośliny dobrze jest okryć.
Surowcem leczniczo-kulinarnym jest ziele tymianku ścinane na początku kwitnienia na wysokości 10-15 cm. W pierwszym roku uprawy ziele ścina
się tylko raz, w kolejnych latach cięcie wykonuje się dwukrotnie w sezonie. Zabieg nie powinien być przeprowadzany zbyt późno, gdyż
zmniejszy to tolerancję rośliny na niską temperaturę zimą. Pozyskane ziele można suszyć w warunkach naturalnych – w ciepłym, przewiewnym i
zacienionym miejscu.

saletrosan 200x200